Viêm âm đạo là một trong những bệnh lý phụ khoa phổ biến mà hầu hết phụ nữ sẽ gặp ít nhất một lần trong đời. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể nhận diện đúng các triệu chứng viêm âm đạo, dẫn đến chủ quan, tự điều trị sai cách hoặc để bệnh kéo dài gây ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và đời sống vợ chồng.

Trong bài viết này, BS CKII. Dương Phương Mai, Chuyên khoa Sản Phụ Khoa, Phòng khám Đa khoa SIHG sẽ giúp bạn hiểu rõ những dấu hiệu viêm âm đạo dễ gặp nhất, cách phân biệt với các vấn đề phụ khoa khác, từ đó chủ động thăm khám và điều trị hiệu quả.

Viêm âm đạo là gì? Vì sao phụ nữ dễ mắc phải?

Viêm âm đạo là tình trạng âm đạo bị viêm nhiễm do mất cân bằng hệ vi sinh hoặc do tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, nấm, virus, ký sinh trùng… gây ra. Tình trạng này thường xuất hiện ở phụ nữ đã có gia đình, trong độ tuổi sinh sản và đặc biệt phổ biến ở những người có nội tiết tố thay đổi, vệ sinh vùng kín không đúng cách, hoặc từng dùng kháng sinh kéo dài.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO - World Health Organization), ước tính có đến 75% phụ nữ từng mắc viêm âm đạo ít nhất một lần trong đời. Tỷ lệ tái phát có thể lên tới 40–50% nếu không được điều trị triệt để từ nguyên nhân gốc.

“Việc hiểu rõ các triệu chứng viêm âm đạo giúp phụ nữ không chỉ sớm nhận diện bệnh mà còn tránh được biến chứng nguy hiểm như viêm cổ tử cung, viêm vùng chậu hoặc thậm chí ảnh hưởng khả năng sinh sản sau này.”
— BS CKII. Dương Phương Mai, Chuyên khoa Sản Phụ Khoa, Phòng khám Đa khoa SIHG

Triệu chứng viêm âm đạo: Những dấu hiệu bạn không nên bỏ qua

Triệu chứng của viêm âm đạo rất đa dạng và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh phụ khoa khác. Dưới đây là các triệu chứng phổ biến nhất:

1. Khí hư bất thường

Khí hư là dấu hiệu đầu tiên cảnh báo bất thường vùng kín. Tùy theo nguyên nhân gây viêm mà khí hư sẽ có đặc điểm khác nhau:

• Khí hư loãng, có mùi tanh, màu xám trắng: thường liên quan đến viêm âm đạo do vi khuẩn.

• Khí hư vón cục, màu trắng như bã đậu, ngứa rát: dấu hiệu của nấm Candida.

• Khí hư màu vàng xanh, có bọt, mùi hôi nồng: thường do ký sinh trùng Trichomonas.

Hãy lưu ý rằng khí hư bất thường không đơn thuần là thay đổi màu sắc, mà thường đi kèm với mùi khó chịu, ngứa rát hoặc cảm giác nóng vùng kín – đây là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng cần được thăm khám.

2. Ngứa, rát và sưng đỏ vùng kín

Viêm âm đạo khiến môi lớn, môi bé có thể sưng nhẹ, đỏ ửng và gây cảm giác khó chịu. Nhiều phụ nữ còn mô tả cảm giác “râm ran”, “rát khi đi tiểu” hoặc ngứa dữ dội về đêm, nhất là khi nằm nghỉ.

Nguyên nhân gây ngứa có thể đến từ:

• Sự phát triển quá mức của vi khuẩn/nấm trong âm đạo

• Dị ứng với xà phòng, dung dịch vệ sinh có pH không phù hợp

• Vệ sinh âm đạo không đúng cách, thậm chí thụt rửa quá sâu

“Nhiều người cho rằng ngứa là do nóng trong người hay do ăn đồ cay nóng. Thật ra, đa phần các trường hợp ngứa vùng kín là dấu hiệu viêm nhiễm và cần được kiểm tra tại cơ sở y tế uy tín.”
— BS CKII. Dương Phương Mai, Chuyên khoa Sản Phụ Khoa, Phòng khám Đa khoa SIHG.

3. Đau khi quan hệ

Một trong những triệu chứng mà nhiều phụ nữ dễ bỏ qua chính là cảm giác đau rát, khó chịu hoặc chảy máu nhẹ sau khi quan hệ vợ chồng.

Nguyên nhân có thể là:

• Âm đạo bị viêm, tổn thương lớp niêm mạc

• Dịch tiết âm đạo giảm khiến vùng kín khô rát

• Co thắt âm đạo phản xạ do đau

Đặc biệt, nếu cảm giác đau tăng dần hoặc kéo dài sau quan hệ, đây không chỉ là dấu hiệu của viêm âm đạo đơn thuần mà còn có thể liên quan đến viêm cổ tử cung, viêm vùng chậu hoặc bệnh lây truyền qua đường quan hệ.

“Nếu bạn thấy đau khi quan hệ lặp lại nhiều lần kèm khí hư bất thường thì không nên trì hoãn việc khám phụ khoa. Chẩn đoán sớm sẽ giúp loại trừ các nguy cơ ảnh hưởng khả năng sinh sản.”
— BS CKII. Dương Phương Mai, Chuyên khoa Sản Phụ Khoa, Phòng khám Đa khoa SIHG

4. Tiểu buốt, tiểu rát

Nhiều người lầm tưởng tiểu buốt là do viêm đường tiết niệu. Tuy nhiên, viêm âm đạo do nấm hoặc vi khuẩn cũng có thể gây cảm giác này, nhất là khi vùng niêm mạc bị kích ứng lan sang niệu đạo.

• Biểu hiện thường gặp:

• Cảm giác rát buốt mỗi lần tiểu tiện

• Có cảm giác muốn tiểu liên tục nhưng lượng nước tiểu ít

• Đôi khi nước tiểu đục hoặc có mùi hôi nhẹ

Khi những triệu chứng này kéo dài, bạn cần đi khám để phân biệt giữa viêm âm đạo và viêm bàng quang – một biến chứng có thể xảy ra nếu không xử lý sớm.

5. Mùi hôi vùng kín

Không phải ai cũng có thể mô tả mùi âm đạo một cách chính xác. Tuy nhiên, nếu bạn cảm nhận mùi tanh, mùi cá ươn, mùi chua nồng kéo dài, nhất là sau quan hệ hoặc sau kỳ kinh nguyệt, rất có thể bạn đang bị viêm âm đạo do vi khuẩn.

Theo Tổ chức y tế thế giới (WHO - World Health Organization), việc mất cân bằng hệ vi sinh vùng kín (thiếu Lactobacillus) sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn kỵ khí sinh mùi phát triển.

Một số đặc điểm cần lưu ý:

• Mùi nồng, không biến mất sau khi vệ sinh

• Mùi tăng lên khi mặc quần lót chật hoặc dùng băng vệ sinh nhiều giờ

• Có thể đi kèm khí hư và ngứa nhẹ

“Không ít phụ nữ dùng dung dịch vệ sinh có mùi mạnh để lấn át mùi hôi vùng kín, nhưng điều này đôi khi làm tình trạng trầm trọng hơn. Giải pháp tốt nhất là xác định đúng nguyên nhân gây mùi.”
— BS CKII. Dương Phương Mai, SIHG

6. Ra máu bất thường ngoài kỳ kinh

Dù ít gặp hơn nhưng ra máu nhẹ giữa kỳ kinh, hoặc chảy máu sau quan hệ có thể là dấu hiệu viêm nhiễm cổ tử cung liên quan đến viêm âm đạo lan rộng.

• Đặc điểm thường thấy:

• Máu màu nâu nhạt, không lẫn máu kinh

• Kéo dài trong 1–2 ngày, không theo chu kỳ

• Thường xuất hiện sau khi quan hệ hoặc hoạt động mạnh

Lưu ý quan trọng: Đây cũng có thể là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng hơn như viêm lộ tuyến cổ tử cung, polyp cổ tử cung hoặc thậm chí là tổn thương tiền ung thư. Việc kiểm tra định kỳ sẽ giúp loại trừ nguy cơ sớm.

Khi nào bạn nên đi khám Bác Sĩ?

Dù viêm âm đạo là bệnh phổ biến, bạn không nên tự ý mua thuốc hoặc dùng mẹo dân gian điều trị tại nhà. Điều này có thể khiến tình trạng viêm kéo dài, lan sang tử cung, vòi trứng và gây vô sinh thứ phát.

Các dấu hiệu cảnh báo bạn cần thăm khám sớm:

• Khí hư đổi màu, có mùi bất thường

• Ngứa rát kéo dài dù đã vệ sinh đúng cách.

• Ra máu bất thường ngoài kỳ kinh

• Đau khi quan hệ hoặc đau vùng bụng dưới

Công nghệ hỗ trợ chẩn đoán hiện đại tại SIHG

Tại Phòng khám Đa khoa SIHG, quá trình thăm khám viêm âm đạo được hỗ trợ bởi:

• Máy siêu âm đa năng V8: Cho hình ảnh rõ nét vùng chậu, hỗ trợ tăng độ tin cậy cho chẩn đoán mức độ viêm nhiễm.

• Hệ thống xét nghiệm tự động: Độ nhạy cao, phát hiện nhanh các chủng nấm, vi khuẩn, trùng roi.

• Máy soi cổ tử cung kỹ thuật số và giường khám phụ khoa: Giúp phóng đại và ghi hình vùng cổ tử cung, hỗ trợ phát hiện tổn thương do viêm, lộ tuyến hay dấu hiệu bất thường sớm

Phân biệt viêm âm đạo và các bệnh Viêm phụ khoa khác

Viêm âm đạo rất dễ nhầm lẫn với các bệnh lý phụ khoa khác như viêm cổ tử cung, viêm lộ tuyến hay nhiễm trùng tiểu. Dưới đây là bảng so sánh giúp bạn phân biệt:

Lưu ý: Việc tự phân biệt chỉ mang tính tham khảo, bạn nên đến phòng khám để được soi cổ tử cung và làm xét nghiệm nếu cần.

Kết luận: 

Triệu chứng viêm âm đạo có thể rất đa dạng và đôi khi không điển hình, khiến nhiều người chủ quan. Việc nhận diện và xử lý sớm là cách bảo vệ sức khỏe phụ khoa đơn giản nhưng hiệu quả nhất.

Nếu bạn thấy mình đang gặp phải các dấu hiệu như khí hư bất thường, ngứa vùng kín hoặc có mùi hôi khó chịu, đừng trì hoãn. Hãy để đội ngũ Bác Sĩ giàu kinh nghiệm tại Phòng khám Đa khoa SIHG đồng hành cùng bạn.

📍 Địa chỉ: Số 16, Đường Tôn Dật Tiên, Phường Tân Hưng, TP. HCM (kế bên Aeon Citimart)
📞 Hotline: 0902681711 – 0906801711

Cố vấn chuyên môn cho bài viết

BS CKII. Dương Phương Mai là Bác sĩ Sản Phụ khoa và Hỗ trợ sinh sản với hơn 40 năm kinh nghiệm, nguyên là Trưởng khoa Kế hoạch hóa gia đình – BV Từ Dũ và Phó Giám đốc chuyên môn – BV Phụ sản Quốc tế TP.HCM.