Người cao tuổi mắc kèm tiểu đường hoặc cao huyết áp vẫn có thể thực hiện sinh thiết một cách an toàn, với điều kiện các chỉ số đường huyết và huyết áp được kiểm soát ổn định trước thủ thuật. Sinh thiết là kỹ thuật lấy một mẫu mô nhỏ để xét nghiệm, giúp bác sĩ xác định chính xác tình trạng bệnh lý. Ở người lớn tuổi có bệnh mãn tính, nguy cơ chính cần lưu ý là chảy máu khó cầm và chậm lành vết thương, nhưng những rủi ro này hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu người bệnh được thăm khám tiền phẫu kỹ lưỡng và phối hợp điều trị cá thể hóa giữa các chuyên khoa.

Sinh thiết là gì và vì sao cần thực hiện?

Sinh thiết là thủ thuật lấy một mẫu mô nhỏ từ cơ thể để quan sát dưới kính hiển vi, giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác bản chất của một tổn thương hoặc bất thường đã phát hiện qua các xét nghiệm hình ảnh trước đó. Đây là bước quan trọng để đưa ra hướng xử trí phù hợp, thay vì chỉ dựa vào phỏng đoán.

Với nhiều gia đình, khi bác sĩ chỉ định sinh thiết cho cha mẹ lớn tuổi đang có bệnh mãn tính, cảm giác lo lắng là điều dễ hiểu. Câu hỏi thường gặp nhất là: liệu cơ thể đã yếu, lại thêm bệnh nền, có chịu được thủ thuật này không?

Vậy, Người cao tuổi có bệnh nền có sinh thiết được không?

Có thể thực hiện sinh thiết, kể cả khi người bệnh lớn tuổi và có tiểu đường, cao huyết áp đi kèm — với điều kiện các chỉ số này được đánh giá và kiểm soát ổn định trước khi làm thủ thuật. Bác sĩ sẽ dựa trên kết quả xét nghiệm đông máu, đường huyết và huyết áp hiện tại để quyết định thời điểm và cách thức thực hiện phù hợp, đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.

Các yếu tố cần kiểm soát trước khi sinh thiết

Vì sao tiểu đường và cao huyết áp làm tăng rủi ro khi sinh thiết?

• Huyết áp cao: Khi huyết áp không ổn định, mạch máu tại vị trí sinh thiết dễ bị tổn thương và khó cầm máu hơn, kéo dài thời gian hồi phục.

• Tiểu đường: Đường huyết cao ảnh hưởng đến khả năng miễn dịch và tuần hoàn tại chỗ, khiến vết thương lâu lành và dễ nhiễm trùng hơn so với người không có bệnh nền.

• Thuốc đi kèm: Người bệnh mãn tính thường đang dùng thuốc hạ áp, thuốc kiểm soát đường huyết hoặc thuốc ảnh hưởng đến đông máu — đây là thông tin bác sĩ cần biết để cân nhắc thời điểm và cách xử trí phù hợp.

Hiểu rõ những cơ chế này giúp người bệnh và gia đình không còn hoang mang, mà chủ động phối hợp cùng bác sĩ để chuẩn bị tốt nhất.

Cần chuẩn bị gì trước khi sinh thiết?

• Thông báo đầy đủ cho bác sĩ về tiền sử bệnh tiểu đường, cao huyết áp và các bệnh mãn tính khác nếu có.

• Cung cấp danh sách toàn bộ thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc ảnh hưởng đến đông máu và thuốc kiểm soát đường huyết.

• Thực hiện đầy đủ các xét nghiệm tiền phẫu theo chỉ định: xét nghiệm đông máu, đường huyết, chức năng gan thận.

• Tuân thủ hướng dẫn về nhịn ăn hoặc điều chỉnh thuốc trước ngày làm thủ thuật theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

• Theo dõi sinh hiệu (huyết áp, đường huyết) sát sao trong những ngày trước và sau thủ thuật.

Người bệnh và gia đình không nên tự điều chỉnh thuốc hoặc trì hoãn thủ thuật vì lo lắng — mọi quyết định cần được đưa ra dựa trên đánh giá của bác sĩ chuyên khoa sau khi thăm khám cụ thể.

Vai trò của phác đồ cá thể hóa và phối hợp đa chuyên khoa

Không có một công thức chung cho tất cả người bệnh. Mỗi người cao tuổi có mức độ kiểm soát bệnh nền khác nhau, vì vậy việc xây dựng phác đồ cá thể hóa — dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể của từng người — là yếu tố quyết định sự an toàn của thủ thuật.

Tại Phòng khám Đa khoa SIHG, người bệnh cao tuổi có bệnh nền được đánh giá toàn diện với sự phối hợp giữa các chuyên khoa liên quan như Nội tim mạch, Nội tiết và Chẩn đoán hình ảnh, nhằm xây dựng kế hoạch chuẩn bị và theo dõi phù hợp nhất trước khi tiến hành sinh thiết.

PGS.TS.BS. Huỳnh Kim Phượng - Chuyên khoa Nội tổng quát - Nội Tim mạch - Phòng khám Đa khoa SIHG cho biết: việc đánh giá kỹ lưỡng chỉ số huyết áp, đường huyết cùng tiền sử dùng thuốc trước khi thực hiện các thủ thuật xâm lấn ở người cao tuổi là bước không thể bỏ qua, giúp giảm thiểu tối đa các rủi ro có thể xảy ra.

Khi nào nên đến gặp bác sĩ?

Nếu bạn hoặc người thân được chỉ định sinh thiết và đang có tiền sử tiểu đường, cao huyết áp hoặc các bệnh mãn tính khác, hãy chủ động trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám, đánh giá tình trạng sức khỏe và xây dựng kế hoạch chuẩn bị phù hợp trước khi thực hiện thủ thuật.

Cố vấn chuyên môn cho bài viết

PGS.TS.BS. Huỳnh Kim Phượng là Bác sĩ chuyên khoa Nội tổng quát – Nội Tim mạch với hơn 35 năm kinh nghiệm trong thăm khám, chẩn đoán và điều trị. Bác sĩ nguyên là Trưởng khoa Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe theo yêu cầu – Bệnh viện Chợ Rẫy. Hiện Bác sĩ đang giảng dạy tại Đại học Y Dược TP.HCM, Đại học Y Phạm Ngọc Thạch và Đại học Y Dược Cần Thơ đồng thời là giám đốc y khoa tại Phòng khám Đa khoa SIHG Quận 7.