Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO - World Health Organization), ung thư vú là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư ở phụ nữ toàn cầu. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc ung thư vú ngày càng trẻ hóa và đang có xu hướng gia tăng đặc biệt ở nhóm tuổi từ 30 đến 45 – độ tuổi mà nhiều người vẫn nghĩ "mình còn trẻ, chắc chưa sao đâu".

Điều đáng nói là nhiều bệnh nhân đến khám khi khối u đã ở giai đoạn muộn, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn hơn, chi phí tốn kém và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

PGS.TS.BS. Ong Kong Wee, chuyên khoa Ngoại – Ung thư vú, từ Singapore chia sẻ:

“Hơn 70% ca ung thư vú tôi tiếp nhận đều được chẩn đoán khi khối u đã lan rộng. Điều này hoàn toàn có thể tránh được nếu người bệnh để ý những dấu hiệu cảnh báo ban đầu.”

09 dấu hiệu ung thư vú giai đoạn đầu thường bị bỏ qua

1. Khối u nhỏ, cứng, không đau

Khối u thường xuất hiện ở một bên vú, cảm nhận rõ khi sờ, cứng, không di động và có ranh giới không đều. Đây là dấu hiệu điển hình nhất của ung thư vú giai đoạn đầu. Nhiều phụ nữ bỏ qua vì khối u không gây đau hoặc quá nhỏ.

2. Da vùng vú sần sùi, nhăn như vỏ cam

Bề mặt da trở nên gồ ghề, giãn lỗ chân lông, có thể đi kèm đỏ nhẹ hoặc phù nề. Triệu chứng này là kết quả của sự tắc nghẽn mạch bạch huyết do tế bào ung thư chèn ép – còn gọi là “dấu hiệu vỏ cam”.

3. Núm vú tụt vào trong hoặc thay đổi hình dạng

Tụt núm vú không phải bẩm sinh, kèm theo biến dạng, lệch, co rút hoặc đổi màu, là tín hiệu bất thường cần được kiểm tra kỹ. Có thể kèm cảm giác căng tức vùng xung quanh núm.

4. Dịch tiết bất thường từ núm vú

Dịch màu vàng nhạt, nâu, xanh, hoặc lẫn máu, tiết ra dù không mang thai hoặc đang cho con bú. Nếu chỉ xảy ra ở một bên ngực và kèm theo các thay đổi khác, bạn nên đi khám càng sớm càng tốt.

5. Ngứa kéo dài, nổi mẩn hoặc bong tróc da vùng ngực

Vùng núm vú bị ngứa, rát, da bong tróc hoặc xuất hiện vết loét nhỏ kéo dài trên 2 tuần, không cải thiện dù bôi thuốc. Đây có thể là dấu hiệu của ung thư Paget vú, dạng ung thư hiếm nhưng dễ bị nhầm với dị ứng thông thường.

6. Đau tức ngực một bên không liên quan chu kỳ

Không giống cảm giác đau trước kỳ kinh, đau do ung thư thường kéo dài, âm ỉ hoặc nhói bất thường, không biến mất sau khi hành kinh. Đôi khi có thể đau lan ra vùng lưng hoặc nách cùng bên.

7. Thay đổi kích thước, hình dạng vú bất thường

Một bên vú to lên rõ rệt, biến dạng, không cân xứng với bên còn lại dù trước đây đều nhau. Đặc biệt cần cảnh giác nếu thấy sự thay đổi đột ngột mà không do mang thai hoặc thay đổi nội tiết tố sinh lý.

8. Sưng hoặc đau ở hạch nách hoặc quanh xương đòn

Hạch bạch huyết vùng nách hoặc thượng đòn sưng to, đau nhẹ hoặc cứng – là dấu hiệu tế bào ung thư đã có thể lan đến hệ bạch huyết. Đôi khi người bệnh chỉ phát hiện tình trạng này khi đi khám tổng quát.

9. Loét da vùng vú hoặc chảy máu bất thường

Dấu hiệu nghiêm trọng thường xuất hiện ở giai đoạn tiến triển. Vết loét không lành, rỉ dịch, thậm chí chảy máu, có thể đi kèm mùi hôi – là cảnh báo rõ ràng của ung thư vú giai đoạn muộn cần can thiệp sớm.

Cách tự kiểm tra ung thư vú tại nhà

Bạn hoàn toàn có thể tự phát hiện sớm những bất thường tại nhà chỉ với 5 phút mỗi tháng.

5 bước tự kiểm tra vú tại nhà theo hướng dẫn của WHO

Việc tự kiểm tra vú tại nhà (Breast Self-Examination - BSE) là bước đầu đơn giản giúp bạn phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Mặc dù không thay thế được các phương pháp chẩn đoán y khoa như nhũ ảnh (mammography), nhưng WHO và các hiệp hội ung thư quốc tế vẫn khuyến khích thực hiện hàng tháng để nâng cao nhận thức cơ thể.

1. Quan sát trước gương (tay thả tự nhiên)

• Đứng trước gương, nhìn thẳng vào hai bên ngực.

• Kiểm tra hình dạng, kích thước, màu sắc, sự đối xứng của hai bên vú.

• Lưu ý các dấu hiệu bất thường như: núm vú tụt, da nhăn nheo, đỏ, sưng hoặc thay đổi kết cấu.

2. Giơ tay qua đầu

• Nâng hai tay cao qua đầu, quan sát vùng ngực từ nhiều góc độ.

• Kiểm tra dấu hiệu sưng nhẹ, thay đổi vị trí núm vú hoặc hiện tượng da nhăn.

3. Sờ nắn vú nhẹ nhàng

• Sử dụng 3 ngón tay (giữa, áp út và út), nhẹ nhàng xoay tròn theo hình xoắn ốc hoặc hướng kim đồng hồ.

• Bắt đầu từ núm vú ra vùng xung quanh, kiểm tra toàn bộ mô tuyến vú.

• Tìm kiếm khối u bất thường, vùng cứng hoặc đau khi chạm.

4. Kiểm tra núm vú

• Nhẹ nhàng bóp nhẹ núm vú để kiểm tra dịch tiết (nếu có).

• Dịch tiết bất thường (màu nâu, vàng, lẫn máu) cần theo dõi kỹ.

5. Lặp lại kiểm tra khi nằm ngửa

• Nằm ngửa giúp mô tuyến vú dàn đều, dễ kiểm tra hơn.

• Đặt gối mỏng dưới vai bên cần kiểm tra, tay cùng bên để sau đầu.

• Thực hiện lại bước sờ nắn toàn bộ vú.

Tần suất kiểm tra: 

• Đối với phụ nữ đang hành kinh: nên thực hiện mỗi tháng một lần, tốt nhất là ngày thứ 7–10 sau khi sạch kinh, khi hormone ổn định và mô vú ít bị ảnh hưởng nhất. 

• Phụ nữ mãn kinh: có thể tự khám bất kỳ ngày nào trong tháng tuy nhiên SIHG khuyến nghị bạn chọn một ngày cố định trong tháng cho dễ nhớ (ví dụ ngày 1, hoặc ngày 30…)

Dấu hiệu bình thường khi kiểm tra vú:

• Hai bên ngực không hoàn toàn đối xứng: Đây là điều phổ biến ở nhiều phụ nữ, không phải dấu hiệu bệnh lý.

• Mô tuyến vú hơi sần sùi, có độ dày không đều nhẹ: Thường xuất hiện do thay đổi nội tiết trong chu kỳ kinh nguyệt.

• Đau tức nhẹ trước kỳ kinh: Là phản ứng sinh lý tự nhiên do hormone estrogen tăng.

• Tuyến vú nổi gân xanh nhẹ: Nhất là phụ nữ có làn da sáng màu – không liên quan đến bệnh lý.

Khi nào cần đi khám Bác Sĩ?

Việc phát hiện dấu hiệu ung thư vú càng sớm thì tỷ lệ điều trị thành công càng cao. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết khi nào là thời điểm thích hợp để đi khám, đặc biệt với những triệu chứng còn mơ hồ.

Dấu hiệu bạn không nên trì hoãn

Nếu bạn gặp một hoặc nhiều trong các biểu hiện sau, hãy sắp xếp thời gian đi khám sớm:

• Phát hiện khối u cứng ở vú hoặc nách, dù rất nhỏ

• Núm vú tụt vào trong bất thường hoặc có dịch tiết màu nâu, máu

• Vùng da ngực nhăn như vỏ cam, nổi đỏ hoặc loét lâu lành

• Ngứa, bong tróc da kéo dài không đáp ứng thuốc bôi thông thường

• Cảm giác đau tức vú không liên quan chu kỳ kinh nguyệt

Theo hướng dẫn của CDC (Centers for Disease Control and Prevention - Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ), mọi phụ nữ từ 40 tuổi trở lên nên chụp nhũ ảnh định kỳ 1–2 năm/lần. Đối với tuổi thấp hơn hoặc gia đình có tiền sử bệnh, nên khám và tầm soát ung thư vú mỗi năm 1 lần.

Bạn có thể tham khảo thêm: dịch vụ tầm soát ung thư vú tại phòng khám SIHG quận 7

Trang thiết bị giúp phát hiện sớm ung thư vú

Hiện nay, các công nghệ y khoa hiện đại cho phép phát hiện sớm những tổn thương rất nhỏ trong mô vú – ngay cả khi chưa có triệu chứng.

• Chụp nhũ ảnh 3D (Tomosynthesis):
  Kỹ thuật tiên tiến được WHO đánh giá cao, giúp bác sĩ quan sát lát cắt mô vú theo từng lớp, giảm tình trạng bỏ sót khối u ẩn.

• Máy X-quang Jumong – SG Healthcare:
  Hình ảnh sắc nét, hỗ trợ đánh giá tổn thương mô mềm và vùng nách.

• Siêu âm tuyến vú độ phân giải cao:
  Hiệu quả cho phụ nữ có mô vú dày hoặc dưới 40 tuổi.

Những dấu hiệu dễ nhầm lẫn với ung thư vú

Không phải ai gặp bất thường ở ngực cũng mắc ung thư. Việc phân biệt giữa dấu hiệu bệnh lý và triệu chứng lành tính giúp bạn tránh hoang mang không cần thiết.

U xơ tuyến vú (Fibroadenoma)

• Thường gặp ở phụ nữ trẻ dưới 35 tuổi

• Khối u mềm, tròn, có thể di chuyển được

• Không gây đau, không liên quan chu kỳ kinh

 Phân biệt: Nếu khối u “trượt” dưới da khi sờ và không thay đổi theo chu kỳ – khả năng cao là u lành.

Viêm tuyến vú (Mastitis)

• Da vùng vú đỏ, nóng, đau kèm theo sốt

• Thường xảy ra ở phụ nữ đang cho con bú

• Có thể có mủ hoặc dịch viêm

Phân biệt: Viêm thường cấp tính, rõ ràng, có đáp ứng tốt với kháng sinh.

Thay đổi nội tiết tố

• Đau tức ngực trước kỳ kinh

• Sưng nhẹ, vú mềm hoặc căng tức

• Biến mất sau chu kỳ

Phân biệt: Tình trạng này lặp lại đều đặn, không có khối u cố định.

Kết luận

Phát hiện sớm triệu chứng ung thư vú là yếu tố then chốt giúp điều trị thành công và bảo tồn tuyến vú. Chúng ta không thể “cảm nhận” được ung thư giai đoạn đầu – nhưng chúng ta có thể phát hiện qua quan sát, sờ nắn và tầm soát định kỳ.

Tóm lại, bạn nên nhớ:

• Tự kiểm tra vú mỗi tháng

• Khám định kỳ hoặc khi có dấu hiệu bất thường

• Chọn cơ sở uy tín, có bác sĩ chuyên môn, giàu kinh nghiệm  và thiết bị hiện đại

Nếu bạn đang lo lắng về sức khỏe tuyến vú, hãy chủ động thăm khám tại cơ sở y tế uy tín. Tại Quận 7, Phòng khám Đa khoa SIHG là một trong số ít đơn vị ứng dụng máy chụp nhũ ảnh 3D tiên tiến, giúp phát hiện sớm tổn thương ở mô vú ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.

Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực sản phụ khoa và ung thư vú tại phòng khám đa khoa SIHG, như PGS.TS.BS. Ong Kong Wee – chuyên khoa Ngoại, Ung thư Vú, BS CKII. Dương Phương Mai chuyên khoa Sản phụ khoa sẽ tư vấn và theo dõi điều trị nếu cần.

👉 Đừng chờ đợi khi cơ thể lên tiếng. Hãy đặt lịch kiểm tra sức khỏe tuyến vú tại Phòng khám SIHG ngay hôm nay để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời