Sống chung với bệnh tiểu đường đòi hỏi người bệnh cần có sự kiên nhẫn và tính kỷ luật. Lượng đường trong máu nếu không được kiểm soát ổn định trong thời gian dài sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy sức khỏe. Việc hiểu rõ các biến chứng tiểu đường giúp người bệnh và gia đình nâng cao nhận thức, từ đó chủ động bảo vệ cơ thể và duy trì nhịp sống thường ngày một cách trọn vẹn.

Các biến chứng mãn tính của bệnh tiểu đường là gì?

Các biến chứng mãn tính của bệnh tiểu đường là tình trạng tổn thương các cơ quan diễn ra âm thầm qua nhiều năm do lượng đường huyết duy trì ở mức cao. Tình trạng này chủ yếu gây suy giảm chức năng mạch máu, trực tiếp ảnh hưởng đến thị lực, thận, tim mạch và hệ thần kinh ngoại biên của bệnh nhân tiểu đường.

Các biến chứng mãn tính của bệnh tiểu đường 

Theo thông tin từ Cẩm nang y khoa toàn cầu MSD Manual, sự tiến triển của các biến chứng mãn tính tập trung chủ yếu vào sự tổn thương của hệ thống mạch máu trên toàn cơ thể. Dưới đây là từng nhóm biến chứng thường gặp.

Biến chứng mạch máu nhỏ

Biến chứng mạch máu nhỏ là tình trạng tổn thương mạng lưới mao mạch li ti làm nhiệm vụ nuôi dưỡng các cơ quan đích. Ở bệnh nhân tiểu đường, tình trạng này thường tấn công mạnh mẽ vào võng mạc (mắt), cầu thận và hệ thống thần kinh ngoại biên.

• Biểu hiện: Người bệnh thường xuyên cảm thấy tê bì, châm chích như kim châm ở đầu ngón tay và ngón chân. Đối với biến chứng ở mắt, thị lực sẽ suy giảm, nhìn mờ hoặc thấy các đốm đen ruồi bay. Tại thận, bệnh nhân có thể bị phù nề quanh mắt cá chân hoặc sưng mí mắt do cơ thể tích nước.

• Cơ chế hình thành: Khi lượng đường trong máu liên tục ở mức cao đối với tiểu đường type 1 và tiểu đường type 2, các protein trong mao mạch bị biến đổi cấu trúc. Quá trình này làm dày màng đáy của mạch máu và tổn thương lớp tế bào nội mạc. Từ đó, các vi mạch bị rò rỉ dịch, làm giảm lưu lượng máu cung cấp oxy và dưỡng chất thiết yếu, gây suy giảm chức năng cơ quan.

Biến chứng mạch máu lớn

Biến chứng mạch máu lớn là sự xơ vữa và thu hẹp lòng của các động mạch kích thước lớn trên cơ thể. Đây là một trong các biến chứng mãn tính của bệnh tiểu đường có ảnh hưởng đến hệ tim mạch, mạch máu não và động mạch chi dưới.

• Biểu hiện thường gặp: Bệnh nhân thường gặp những cơn đau thắt ngực, khó thở khi vận động hay leo cầu thang. Một số trường hợp xuất hiện cơn đau nhức bắp chân, đi lại khập khiễng do thiếu máu nuôi chi. Ngoài ra, các cơn chóng mặt, xây xẩm cũng là dấu hiệu cảnh báo lưu lượng máu lên não bị cản trở.

• Cơ chế hình thành: Sự dư thừa glucose trong máu làm gia tăng tình trạng stress oxy hóa và kích hoạt các phản ứng viêm toàn thân. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để các phân tử cholesterol xấu (LDL) lắng đọng trên thành mạch. Dần dần, chúng tạo thành các mảng xơ vữa, làm lòng động mạch bị thu hẹp, dẫn đến tình trạng thiếu máu cục bộ tại tim hoặc não.

Các biến chứng nhiễm trùng

Biến chứng nhiễm trùng là tình trạng hệ miễn dịch suy yếu, khiến cơ thể người bệnh dễ bị tấn công bởi các loại vi khuẩn. Tình trạng này thường xảy ra ở da, đường tiết niệu, khoang miệng và phổ biến ở vùng bàn chân.

• Biểu hiện: Các vết xước, rách da rất lâu lành và dễ bị sưng tấy, mưng mủ. Bệnh nhân có thể cảm thấy tiểu buốt, tiểu rắt do viêm đường tiết niệu. Ở vùng miệng, nướu răng hay bị sưng đỏ, chảy máu chân răng tái diễn nhiều lần. Tại bàn chân, một vết phồng rộp nhỏ cũng có thể tiến triển thành vết loét sâu.

• Cơ chế hình thành: Môi trường đường huyết cao trong mô là nguồn dưỡng chất dồi dào cho vi sinh vật sinh sôi nhanh chóng. Song song đó, tình trạng tổn thương mạch máu làm chậm quá trình vận chuyển các tế bào bạch cầu (tế bào miễn dịch) đến vị trí vết thương. Sự kết hợp giữa vi khuẩn phát triển và hệ miễn dịch chậm chạp khiến nhiễm trùng trở nên dai dẳng.

Phòng ngừa các biến chứng mãn tính của bệnh tiểu đường như thế nào?

Để hạn chế nguy cơ phát triển biến chứng tiểu đường, việc chủ động theo dõi sức khỏe đóng vai trò then chốt. Mỗi người cần xây dựng chế độ dinh dưỡng, vận động cá thể hóa để kiểm soát bệnh hiệu quả, giảm áp lực lên hệ thống mạch máu.

• Tự theo dõi: Bệnh nhân cần chủ động kiểm tra đường huyết tại nhà theo tần suất được khuyến nghị để nắm bắt sự biến thiên của cơ thể.

• Tuân thủ lịch khám: Việc phát hiện sớm những thay đổi ở đáy mắt, chức năng thận hay tim mạch có ý nghĩa lớn trong việc bảo vệ sức khỏe dài hạn.

Bệnh nhân không nên tự ý áp dụng các phương pháp điều trị mà cần đi gặp bác sĩ để được đánh giá lâm sàng. Cư dân sinh sống tại khu vực Quận 7 và lân cận có thể đến cơ sở y tế uy tín như Phòng khám Đa khoa SIHG để kiểm tra định kỳ. Tại đây, đội ngũ y bác sĩ sẽ hỗ trợ tầm soát chức năng mạch máu và thiết kế phác đồ quản lý sức khỏe an toàn.

Mọi chi tiết xin liên hệ

Phòng khám Đa khoa SIHG:

• Địa chỉ: Số 16, Đường Tôn Dật Tiên, Phường Tân Hưng, TP.HCM (Địa chỉ cũ: 16 Tôn Dật Tiên, Phường Tân Phong, Quận 7 – Kế bên AEON City Mart)

• Giờ làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 07:30 – 17:00

• Hotline: 0902 681 711 – 0906 801 711

• Website: https://sihg.vn

• Email: enquiry@sihg.vn

Cố vấn chuyên môn cho bài viết

PGS.TS.BS. Huỳnh Kim Phượng là Bác sĩ chuyên khoa Nội tổng quát – Nội Tim mạch với hơn 35 năm kinh nghiệm trong thăm khám, chẩn đoán và điều trị.
Bác sĩ nguyên là Trưởng khoa Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe theo yêu cầu – Bệnh viện Chợ Rẫy, 

Hiện Bác sĩ đang giảng dạy tại Đại học Y Dược TP.HCM, Đại học Y Phạm Ngọc Thạch và Đại học Y Dược Cần Thơ đồng thời là giám đốc y khoa tại Phòng khám Đa khoa SIHG Quận 7.