Polyp tử cung là sự phát triển quá mức của các tế bào nội mạc, tạo thành những khối u nhỏ dính vào thành trong tử cung. Đa số các trường hợp polyp là lành tính, nhưng nếu không được phát hiện sớm, chúng có thể gây ra những biến chứng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản như vô sinh, hiếm muộn hoặc sảy thai. Bài viết dưới đây được cố vấn chuyên môn bởi BS Nguyễn Ánh Loan - chuyên khoa Sản phụ khoa, Phòng khám Đa khoa SIHG, sẽ giúp chị em hiểu rõ hơn về bệnh lý này.

Polyp tử cung (Polyp lòng tử cung) là gì?

Polyp tử cung, hay còn gọi là polyp lòng tử cung, là tình trạng các tế bào niêm mạc tử cung tăng sinh quá mức. Thay vì bong ra theo chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng, chúng lại phát triển thành các khối mô mềm nhô vào trong buồng tử cung.

Các khối polyp này thường được nối với thành tử cung bằng một chân rộng hoặc một cuống nhỏ (như cuống nấm). Kích thước của chúng rất đa dạng, có thể chỉ nhỏ vài milimet như hạt vừng (mè), nhưng cũng có thể phát triển lớn đến vài centimet như quả bóng golf.

Một người phụ nữ có thể có một hoặc nhiều polyp cùng lúc. Vị trí xuất hiện của chúng thường nằm gọn trong buồng tử cung. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, khối polyp có cuống dài có thể thò ra ngoài qua cổ tử cung và nằm trong âm đạo. Đây là điểm khiến nhiều người dễ nhầm lẫn với polyp cổ tử cung.

Bệnh lý này có thể gặp ở bất kỳ độ tuổi nào, nhưng phổ biến nhất là phụ nữ đang trong độ tuổi sinh sản và giai đoạn tiền mãn kinh (từ 18 đến 50 tuổi).

Bị Polyp tử cung có nguy hiểm không?

Khi nhận kết quả chẩn đoán có khối u trong tử cung, tâm lý lo lắng là điều hoàn toàn dễ hiểu. Tuy nhiên, theo bác sĩ Nguyễn Kim Hoa, chuyên khoa Sản phụ khoa, Phòng khám Đa khoa SIHG, chị em không nên quá lo lắngvì phần lớn polyp tử cung là lành tính (không phải ung thư).

Dù vậy, "lành tính" không có nghĩa là vô hại. Nếu không được theo dõi và can thiệp kịp thời, polyp tử cung có thể gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đặc biệt là chức năng sinh sản:

• Gây thiếu máu mãn tính: Các polyp kích thước lớn hoặc đa polyp dễ bị tổn thương, gây chảy máu kéo dài (rong kinh, cường kinh). Tình trạng này kéo dài sẽ khiến cơ thể mệt mỏi, xanh xao do thiếu máu.

• Vô sinh - Hiếm muộn: Đây là biến chứng đáng lo ngại nhất. Khối polyp chiếm chỗ trong buồng tử cung hoạt động tương tự như một chiếc vòng tránh thai tự nhiên. Chúng cản trở tinh trùng di chuyển gặp trứng hoặc ngăn không cho trứng đã thụ tinh làm tổ.

• Nguy cơ sảy thai: Ở phụ nữ mang thai, nếu khối polyp lớn nằm ở vị trí bất lợi, nó có thể chèn ép túi thai, làm tăng nguy cơ sảy thai hoặc sinh non.

Ngoài ra, một tỷ lệ nhỏ polyp tử cung có thể tiến triển thành tiền ung thư hoặc ung thư tử cung. Nguy cơ này thường cao hơn ở phụ nữ đã mãn kinh hoặc những người có polyp phát triển kích thước nhanh bất thường.

Dấu hiệu nhận biết Polyp tử cung điển hình

Thực tế, rất nhiều chị em bị polyp tử cung mà không hề hay biết do bệnh không gây ra triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Đa phần các trường hợp được phát hiện tình cờ khi đi khám phụ khoa định kỳ hoặc siêu âm vì lý do khác.

Tuy nhiên, khi khối polyp phát triển lớn hoặc bị tổn thương, cơ thể sẽ gửi đi những tín hiệu cảnh báo thông qua chu kỳ kinh nguyệt. Chị em cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu sau:

• Kinh nguyệt bất thường: Đây là triệu chứng phổ biến nhất. Vòng kinh của bạn có thể không đều, tháng đến sớm, tháng đến muộn hoặc khó dự đoán ngày hành kinh.

• Lượng máu kinh ra nhiều (Cường kinh): Bạn phải thay băng vệ sinh liên tục, máu kinh ra ồ ạt hoặc kéo dài hơn 7 ngày (rong kinh).

• Chảy máu giữa chu kỳ: Xuất hiện tình trạng ra máu lốm đốm (spotting) hoặc dịch tiết có lẫn máu vào những ngày không phải kỳ kinh.

• Chảy máu sau mãn kinh: Nếu bạn đã mãn kinh (không có kinh trên 12 tháng) mà đột nhiên thấy ra máu âm đạo trở lại, đây là dấu hiệu báo động đỏ cần đi khám ngay lập tức để loại trừ ung thư.

Ngoài ra, một số trường hợp có thể cảm thấy đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc đau sau khi quan hệ, tuy nhiên triệu chứng này ít gặp hơn và thường không đặc hiệu.

Nguyên nhân và Đối tượng nguy cơ cao

Cho đến nay, y học vẫn chưa xác định được chính xác nguyên nhân duy nhất gây ra polyp tử cung. Tuy nhiên, các nghiên cứu đều chỉ ra rằng sự gia tăng nồng độ Estrogen đóng vai trò then chốt.

Polyp tử cung được xem là bệnh lý phụ thuộc Estrogen. Khi nồng độ hormone này trong cơ thể tăng cao hoặc mất cân bằng, lớp niêm mạc tử cung sẽ bị kích thích tăng sinh quá mức, hình thành nên các khối polyp.

Dựa trên cơ chế này, BS Nguyễn Ánh Loan - chuyên khoa Sản phụ khoa, Phòng khám Đa khoa SIHG lưu ý nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn bình thường bao gồm:

• Phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh: Giai đoạn này nội tiết tố có sự biến động mạnh, dễ dẫn đến hình thành polyp.

• Người thừa cân, béo phì: Mô mỡ là nơi chuyển hóa và sản sinh thêm Estrogen. Do đó, người có chỉ số BMI cao thường có nồng độ Estrogen trong máu cao hơn.

• Người bị cao huyết áp: Có mối liên hệ mật thiết giữa tăng huyết áp và nguy cơ phát triển polyp lòng tử cung.

• Sử dụng thuốc điều trị ung thư vú: Những bệnh nhân đang dùng thuốc Tamoxifen để điều trị ung thư vú có nguy cơ mắc polyp tử cung cao hơn do tác dụng phụ của thuốc lên niêm mạc tử cung.

Khi nào cần phẫu thuật cắt Polyp tử cung?

Không phải tất cả trường hợp polyp tử cung đều cần phẫu thuật ngay lập tức. Phác đồ điều trị sẽ phụ thuộc vào kích thước khối u, triệu chứng lâm sàng và mong muốn sinh con của người bệnh.

Đối với những polyp nhỏ (thường dưới 10mm), không gây triệu chứng và người bệnh không có yếu tố nguy cơ ung thư, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ. Đôi khi, các polyp nhỏ này có thể tự tiêu biến mà không cần can thiệp.

Tuy nhiên, bác sĩ sẽ chỉ định can thiệp ngoại khoa (cắt polyp) trong các trường hợp sau:

• Polyp gây chảy máu nhiều, ảnh hưởng đến sức khỏe.

• Phụ nữ hiếm muộn, đang mong con hoặc chuẩn bị làm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

• Polyp phát hiện sau tuổi mãn kinh.

• Nghi ngờ ác tính.

Phương pháp tối ưu hiện nay là Nội soi buồng tử cung (Hysteroscopy). Bác sĩ sẽ đưa một ống soi mềm có gắn camera qua đường âm đạo vào buồng tử cung. Kỹ thuật này giúp bác sĩ quan sát rõ vị trí chân polyp, cắt bỏ triệt để mà không cần mổ bụng, không để lại sẹo và thời gian hồi phục rất nhanh.

Lời khuyên từ Bác sĩ

Polyp tử cung rất dễ tái phát ngay cả khi đã được cắt bỏ. Do đó, việc xây dựng lối sống lành mạnh và tầm soát định kỳ là "chìa khóa vàng" để bảo vệ sức khỏe sinh sản.

BS Nguyễn Ánh Loan đưa ra một số lời khuyên thiết thực cho chị em phụ nữ, đặc biệt là những người sinh sống và làm việc tại khu vực đô thị bận rộn như Quận 7, TP.HCM:

• Kiểm soát cân nặng và huyết áp: Đây là yếu tố quan trọng để ổn định nội tiết. Bác sĩ Hoa khuyến khích chị em áp dụng Chế độ ăn DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension). Đây là chế độ ăn ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá và hạn chế muối, thịt đỏ, đồ ngọt. Chế độ ăn DASH không chỉ tốt cho tim mạch mà còn hỗ trợ giảm cân và cân bằng Estrogen hiệu quả.

• Mặc quần áo thoải mái: Ưu tiên trang phục cotton thoáng mát, tránh mặc đồ lót quá chật để giảm nguy cơ viêm nhiễm vùng kín – một yếu tố cộng hưởng gây hại cho tử cung.

• Thăm khám phụ khoa định kỳ: Vì polyp thường "giấu mặt", nên siêu âm đầu dò âm đạo là phương pháp hiệu quả nhất để phát hiện sớm. Chị em nên duy trì thói quen khám phụ khoa 6 tháng/lần.

Kết luận

Polyp tử cung đa phần là lành tính nhưng tiềm ẩn nguy cơ vô sinh và ung thư hóa. Đừng chủ quan trước những dấu hiệu bất thường. Hãy duy trì thói quen khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm và bảo vệ trọn vẹn sức khỏe sinh sản của chính mình.

Cố vấn chuyên môn cho bài viết

BS. Nguyễn Ánh Loan là chuyên gia Sản Phụ khoa với hơn 35 năm kinh nghiệm, từng đảm nhiệm vai trò Trưởng khoa Chăm sóc sức khỏe sinh sản tại Trung tâm Y tế Quận 5. Hiện Bác sĩ đang công tác tại Phòng khám Đa khoa SIHG