Nhiều chị em thường cảm thấy lo lắng khi vô tình phát hiện khối u vùng chậu trong đợt khám sức khỏe định kỳ. U nang thực thể là những khối u hình thành từ sự biến đổi cấu trúc buồng trứng, không thể tự tiêu biến và cần được theo dõi y khoa sát sao. Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết u nang buồng trứng thực thể là gì, giúp chị em bớt hoang mang và chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản.

U nang thực thể là gì?

U nang thực thể là khối u hình thành do cấu trúc giải phẫu của buồng trứng bị biến đổi rõ rệt. Khác với nang cơ năng có thể tự tiêu biến sau vài chu kỳ kinh nguyệt, loại u này tồn tại lâu dài, phát triển âm thầm và hiếm khi tự mất đi.

Đa phần các khối u nang thực thể là lành tính. Dù vậy, người bệnh vẫn cần theo dõi y khoa thường xuyên để tránh tình trạng khối u phát triển lớn, gây ảnh hưởng đến các tạng xung quanh.

Có những loại u nang buồng trứng thực thể nào?

U nang buồng trứng thực thể được phân chia thành nhiều loại dựa trên cấu trúc mô học. Theo thông tin y khoa về các khối u vùng chậu từ MSD Manual, những dạng khối u và tình trạng liên quan thường gặp ở phụ nữ bao gồm:

• U nang nước: Đây là dạng u có vỏ mỏng, cuống dài và bên trong chứa dịch trong suốt. Hầu hết u nang nước là lành tính, nhưng đôi khi trên bề mặt có thể xuất hiện các nhú nhỏ cần được bác sĩ đánh giá thêm.

• U nang nhầy: Khối u này cấu tạo gồm nhiều thùy, có lớp vỏ dày và chứa dịch nhầy đặc màu vàng bên trong. U nang nhầy thường có kích thước lớn, dễ bám dính vào các tạng lân cận trong ổ bụng.

• U nang bì (U quái): Lớp vỏ của khối u này khá dày, bên trong chứa các mô đặc biệt như cấu trúc bã nhờn, tóc hay xương. Dạng u này có cấu trúc đặc, trọng lượng không đồng đều nên rất dễ dẫn đến sự dịch chuyển trong ổ bụng.

• U lạc nội mạc tử cung: Dạng nang này hình thành khi các mô nội mạc tử cung "đi lạc" và phát triển ngay trên buồng trứng, tạo thành ổ chứa dịch tối màu. Sự phát triển của u lạc nội mạc tử cung liên quan chặt chẽ đến chu kỳ kinh nguyệt và thường là nguyên nhân gây ra các cơn đau vùng chậu mãn tính.

• Xoắn u nang (cấp hoặc bán cấp): Đây là một tình trạng diễn tiến rất đặc trưng của các loại u nang thực thể có cuống (như u nang nước hay u nang bì). Sự xoắn cuống nang có thể diễn ra đột ngột (cấp tính) hoặc từ từ (bán cấp), làm ảnh hưởng đến quá trình lưu thông máu tại buồng trứng. Khi gặp tình trạng này, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và can thiệp kịp thời.

Dấu hiệu u nang buồng trứng thực thể diễn ra như thế nào?

Trong giai đoạn đầu, các loại u nang thực thể thường phát triển rất chậm. Bệnh gần như không biểu hiện bất kỳ triệu chứng rõ rệt nào ra bên ngoài. Người bệnh đa số chỉ tình cờ phát hiện ra sự tồn tại của khối u khi đi siêu âm vùng chậu định kỳ.

Khi khối u đã phát triển đến kích thước lớn hơn, cơ thể sẽ bắt đầu lên tiếng. Người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ vùng bụng dưới, cảm giác nặng tức tiểu khung. Thỉnh thoảng, sự hiện diện của khối u cũng gây ra tình trạng rối loạn chu kỳ kinh nguyệt.

U nang buồng trứng thực thể có nguy hiểm không?

Sự lo lắng khi nhận chẩn đoán u nang là điều dễ hiểu, tuy nhiên phần lớn các loại u nang thực thể đều lành tính. Mặc dù vậy, tính chất của chúng là tồn tại dai dẳng và không thể tự teo đi như các nang sinh lý thông thường.

Nếu không được theo dõi y khoa sát sao, khối u lớn có thể chèn ép các cơ quan xung quanh. Đối với một số trường hợp, cấu trúc nặng và cuống dài của u có thể dẫn đến hiện tượng xoắn nang hoặc vỡ nang gây đau đớn, đòi hỏi người bệnh phải gặp bác sĩ ngay để có hướng xử lý đúng đắn.

Khi nào cần đi khám bác sĩ

Đối với chị em ở độ tuổi 25-40, guồng quay công việc bận rộn đôi khi khiến bạn vô tình bỏ qua những thay đổi nhỏ của cơ thể. Tuy nhiên, đừng chần chừ đi khám nếu bạn cảm thấy đau tức vùng chậu kéo dài.

Mỗi cơ thể đều có đặc điểm riêng, nên quá trình theo dõi và chăm sóc cần được cá thể hóa dựa trên tình hình thực tế của bạn. Dù đây là tình trạng cấp tính hay mãn tính, bạn không nên tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng tại nhà. Cách an toàn nhất là đến cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác. Chị em có thể sắp xếp lịch tầm soát sức khỏe phụ khoa tại Phòng khám Đa khoa SIHG để được tư vấn tận tâm, thấu đáo và chăm sóc y tế chuẩn mực.

Kết luận

U nang thực thể là một trong số những loại khối u vùng chậu thường gặp, hình thành do sự biến đổi cấu trúc buồng trứng và không thể tự tiêu biến. Dù bao gồm các dạng như u nang nước, u nang nhầy, u nang bì hay u lạc nội mạc tử cung, phần lớn các khối u này đều lành tính. Tuy nhiên, sự phát triển âm thầm của chúng có thể trở thành vấn đề sức khỏe mãn tính hoặc gây biến chứng xoắn cuống nang nếu không được theo dõi sát sao.

Cố vấn chuyên môn của bài viết

BS. Nguyễn Ánh Loan là bác sĩ Sản Phụ khoa với hơn 35 năm kinh nghiệm, từng đảm nhiệm vai trò Trưởng khoa Chăm sóc sức khỏe sinh sản tại Trung tâm Y tế Quận 5. Hiện Bác sĩ đang là trưởng khoa Sản phụ khoa  tại Phòng khám Đa khoa SIHG