Bài viết giúp bạn hiểu run tay chân, chóng mặt và đổ mồ hôi lạnh khi lo lắng có thể bắt nguồn từ đâu. Các dấu hiệu này thường gặp khi cơ thể phản ứng với lo âu, nhưng cũng có thể xuất hiện trong một số bệnh lý nội khoa. Vì vậy, bạn cần được thăm khám thay vì tự kết luận.

Nửa đêm, bạn đang ngủ thì tỉnh giấc. Hai bàn tay run nhẹ, đầu choáng váng, lưng áo ướt lạnh dù phòng không nóng. Bạn nằm yên tự hỏi mình đang bị gì, và càng nghĩ, cảm giác càng rõ hơn.

Nhiều người rơi vào tình huống này mà chưa biết mình mắc bệnh gì. Hiểu từng dấu hiệu đang diễn ra như thế nào là bước đầu để bạn biết nên làm gì tiếp theo.

Run tay chân khi lo lắng có biểu hiện như thế nào?

Run do lo lắng thường là run nhẹ, rõ hơn ở hai bàn tay, có thể kèm cảm giác bủn rủn ở chân. Run thường xuất hiện khi bạn đang căng thẳng hoặc đang nghĩ đến điều khiến mình bất an, và giảm dần khi tâm trạng dịu lại.

Bạn có thể tự quan sát một số đặc điểm sau:

• Run xuất hiện ở cả hai bên cơ thể hay chỉ một bên.

• Run rõ khi nghỉ ngơi hay khi cầm nắm đồ vật.

• Run đi cùng lúc với cảm giác hồi hộp hay xuất hiện không rõ lý do.

Run chỉ ở một bên, kéo dài hoặc kèm yếu tay chân, nói khó, méo miệng là những dấu hiệu cần đến cơ sở y tế ngay.

Chóng mặt khi lo lắng có biểu hiện như thế nào?

Chóng mặt khi lo lắng thường là cảm giác choáng nhẹ, đầu nhẹ bẫng, hoa mắt hoặc bồng bềnh như đang đi trên mây. Cảm giác này khác với chóng mặt quay cuồng, thường xảy ra khi đổi tư thế và liên quan đến tai trong. Cả hai đều cần được bác sĩ đánh giá nếu lặp lại.

Bảng trên chỉ mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám.

Đổ mồ hôi lạnh khi lo lắng có biểu hiện như thế nào?

Mồ hôi lạnh khi lo lắng thường xuất hiện ở lòng bàn tay, trán, nách hoặc lưng, đôi khi kèm cảm giác ớn lạnh dù không sốt. Mồ hôi có thể ra vào ban ngày khi căng thẳng, hoặc vào ban đêm làm bạn tỉnh giấc.

Hai điểm cần ghi nhận là mồ hôi có đi cùng cảm giác lo sợ hay không, và bạn có sốt, sụt cân hay ho kéo dài hay không. Nếu có các dấu hiệu sau, bạn cần được thăm khám để tìm nguyên nhân:

• Đổ mồ hôi đêm lặp lại nhiều ngày liên tiếp.

• Kèm sốt, sụt cân không rõ lý do.

• Kèm đau ngực hoặc khó thở.

Khi ba dấu hiệu này đi cùng nhau, có thể do những nguyên nhân nào?

Run tay chân, chóng mặt và đổ mồ hôi lạnh không chỉ gặp khi lo âu. Một số tình trạng khác cũng có thể gây nên bộ dấu hiệu tương tự, vì vậy bác sĩ thường đánh giá cả khía cạnh nội khoa lẫn tâm thần kinh.

Bảng chỉ giúp bạn hiểu vì sao cần thăm khám. Việc xác định nguyên nhân cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa.

Vì sao khám nội khoa bình thường mà dấu hiệu vẫn lặp lại?

Nhiều người đã đi khám, kết quả xét nghiệm bình thường nhưng các dấu hiệu vẫn quay lại. Điều này không có nghĩa là bạn tưởng tượng ra chúng. Cảm giác run, choáng hay vã mồ hôi là có thật, dù chưa tìm thấy tổn thương ở cơ quan nào.

Trong tình huống này, bác sĩ Tâm thần kinh có thể cân nhắc các tình trạng như rối loạn lo âu, rối loạn dạng cơ thể hoặc chứng nghi bệnh. Khi dấu hiệu lặp lại, bạn dễ lo hơn về sức khỏe của mình, và nỗi lo lại làm dấu hiệu rõ hơn. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể trở thành mãn tính, ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc và các mối quan hệ.

Bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa Tâm thần kinh khi dấu hiệu lặp lại, ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày hoặc khi đã khám nội khoa mà vẫn chưa yên tâm.

Nên ghi lại gì trước khi đi khám?

Dấu hiệu thường qua đi trước khi bạn kịp gặp bác sĩ, nên việc ghi chép giúp buổi khám hiệu quả hơn. Bạn có thể dùng ghi chú trên điện thoại và ghi mỗi lần xuất hiện:

1. Thời điểm và thời gian kéo dài: ví dụ 2 giờ sáng, kéo dài khoảng 10 phút.

2. Hoàn cảnh xảy ra: đang làm gì, đang nghĩ đến điều gì, vừa ăn hay đang đói.

3. Dấu hiệu đi kèm: tim đập nhanh, khó thở, tê tay, buồn nôn.

4. Mức độ lo lắng: chấm từ 0 đến 10.

5. Thói quen liên quan: giờ ngủ, lượng cà phê, trà, rượu bia, thuốc lá và các thuốc đang dùng.

Mang theo kết quả khám và xét nghiệm trước đó (nếu có) để bác sĩ đối chiếu.

Lời khuyên từ BS Cao Đăng Tuyên - Chuyên khoa Tâm Thần Kinh - Phòng khám Đa khoa SIHG

Khi đi khám, bạn đừng chỉ kể về cơ thể mà hãy chia sẻ cả những lo lắng, áp lực và thay đổi trong cuộc sống gần đây. Đó là những thông tin giúp bác sĩ nhìn được toàn cảnh, thay vì chỉ xem xét từng dấu hiệu riêng lẻ.

Bạn cũng nên hạn chế né tránh những nơi hoặc tình huống từng khiến mình khó chịu, vì né tránh lâu ngày có thể làm nỗi sợ tăng lên. Tránh tự gán cho mình một tên bệnh sau khi đọc thông tin trên mạng. Với các vấn đề cần dùng thuốc hoặc can thiệp chuyên sâu, cần có sự tham vấn từ bác sĩ chuyên khoa. Hướng theo dõi sẽ được cá thể hóa chuyên biệt cho từng người.

BS Cao Đăng Tuyên - Chuyên khoa Tâm Thần Kinh - Phòng khám Đa khoa SIHG tốt nghiệp Đại học Y Dược chuyên ngành Bác sĩ Y khoa năm 2020 và hoàn thành chương trình đào tạo liên tục chuyên ngành Tâm thần học năm 2024. Hiện Bác sĩ khám và điều trị chuyên khoa Tâm thần kinh, khám tâm lý tại Phòng khám Đa khoa SIHG.