Với nhịp sống bận rộn, nhiều anh chị em văn phòng, đặc biệt là những người sinh sống và làm việc tại khu vực Quận 7, thường xuyên bỏ bữa hoặc ăn uống không đúng giờ. Thói quen này, kết hợp với các yếu tố sinh hoạt căng thẳng, dễ dẫn đến tình trạng mệt mỏi, chóng mặt. Đây là những dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang thiếu hụt năng lượng dẫn đến tình trạng tụt đường huyết. Việc nhận biết sớm và trang bị kiến thức về xử lý triệu chứng tụt đường huyết sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe của những người xung quanh và cả chính bản thân bạn.

Vậy, Tụt đường huyết là gì?

Tụt đường huyết (hạ đường huyết) là tình trạng lượng đường (glucose) trong máu giảm xuống dưới mức bình thường, thường ở dưới 70 mg/dL (3.9 mmol/L). Đối với người khỏe mạnh hoặc bệnh nhân tiểu đường, khi lượng đường không đủ để cung cấp năng lượng, cơ thể sẽ phát ra các phản ứng sinh lý cảnh báo. Cơ thể cần thêm đường để duy trì hoạt động ổn định của não bộ và các cơ quan.

Nguyên nhân tụt đường huyết phổ biến ở dân văn phòng

Đường huyết có thể giảm do nhiều yếu tố khác nhau. Đối với giới văn phòng, áp lực công việc và chế độ dinh dưỡng là một trong những nguyên nhân chiếm tỷ trọng lớn. Những nguyên nhân tụt đường huyết thường gặp bao gồm:

• Bỏ bữa hoặc ăn trễ: Nhịn ăn sáng hoặc trì hoãn bữa trưa do họp hành khiến cơ thể thiếu hụt nguồn cung cấp năng lượng.

• Vận động lúc bụng đói: Tập thể thao cường độ cao sau giờ làm mà chưa nạp thức ăn.

• Căng thẳng kéo dài: Stress làm thay đổi nhu cầu sử dụng năng lượng của não bộ.

• Sử dụng rượu bia: Uống bia rượu lúc bụng đói làm gián đoạn quá trình giải phóng glucose từ gan.

• Yếu tố bệnh lý: Người có nguy cơ hoặc đang mắc các vấn đề sức khỏe mãn tính như bệnh tiểu đường nếu không ăn uống cân bằng rất dễ gặp tình trạng này.

Theo PGS.TS.BS Huỳnh Kim Phượng, việc bỏ bữa và căng thẳng là nguyên nhân cốt lõi làm mất cân bằng chuyển hóa. Ở môi trường công sở, thói quen uống nhiều cà phê thay cho bữa sáng cũng làm tăng nguy cơ hạ đường huyết đột ngột.

Các triệu chứng tụt đường huyết thường gặp là gì?

Việc nhận biết sớm các triệu chứng tụt đường huyết giúp chúng ta can thiệp kịp thời. Các dấu hiệu này có thể xuất hiện đột ngột và ảnh hưởng trực tiếp đến sự tập trung:

• Cảm giác đói cồn cào, xót ruột.

• Run rẩy tay chân, đổ mồ hôi lạnh.

• Tim đập nhanh, cảm giác hồi hộp.

• Chóng mặt, hoa mắt, xây xẩm mặt mày khi thay đổi tư thế từ ngồi sang đứng.

• Mệt mỏi, khó tập trung vào công việc hiện tại.

Các dấu hiệu này thường bị nhầm lẫn với áp lực công việc thông thường. Do đó, nếu bạn có tiền sử gia đình bệnh tiểu đường, hãy luôn chú ý lắng nghe những thay đổi nhỏ của cơ thể dù chỉ là rất nhỏ.

Cách xử lý tụt đường huyết an toàn như thế nào?

Khi gặp các dấu hiệu trên, bạn cần bình tĩnh và áp dụng các bước xử lý ngay tại chỗ. Hãy thực hiện nguyên tắc bổ sung năng lượng nhanh để cơ thể phục hồi:

• Ngồi hoặc nằm nghỉ: Dừng ngay công việc đang làm, tìm một chỗ ngồi an toàn để tránh nguy cơ té ngã do chóng mặt.

• Bổ sung đồ ngọt ngay lập tức: Uống nửa ly nước trái cây có đường, ngậm 3-4 viên kẹo, hoặc uống một cốc nước đường pha loãng.

• Theo dõi cơ thể: Nghỉ ngơi khoảng 15 phút. Nếu tình trạng mệt mỏi không thuyên giảm, hãy bổ sung thêm một ít đồ ngọt.

• Ăn bữa chính: Sau khi cơ thể ổn định, nên ăn một bữa nhẹ hoặc bữa chính với đầy đủ tinh bột và đạm để duy trì lượng đường ổn định. 

Ghi chú: Cơ chế hấp thu đường nhanh và Quy tắc 15 phút

Khi thiếu hụt năng lượng đột ngột, não bộ cần lượng glucose bù đắp ngay lập tức. Cơ chế hấp thu đường nhanh hoạt động dựa trên việc nạp các loại carbohydrate đơn giản như kẹo ngọt, nước đường hoặc nước ép trái cây. Những loại đường này không mất nhiều thời gian tiêu hóa mà sẽ thẩm thấu trực tiếp vào máu, giúp khôi phục năng lượng tức thì.

Để áp dụng cơ chế này an toàn, giới văn phòng nên ghi nhớ "quy tắc 15 phút" cơ bản. Cụ thể, bạn cần nạp khoảng 15 gram đường đơn (tương đương 3-4 viên kẹo, 1 thìa canh đường hoặc nửa ly nước trái cây) và ngồi nghỉ ngơi 15 phút. Nếu các dấu hiệu run rẩy, chóng mặt chưa thuyên giảm sau khoảng thời gian này, hãy lặp lại bước bổ sung 15 gram đường thêm một lần nữa.

Mách bạn: Luôn mang theo kẹo sữa mềm trong người, ngoài việc phòng ngừa tình trạng tụt đường huyết có thể xảy ra bất ngờ, kẹo sữa còn có thể dùng để dỗ trẻ em rất tốt.

Làm sao để phòng ngừa hạ đường huyết hiệu quả?

Để duy trì năng lượng làm việc và bảo vệ sức khỏe lâu dài, việc xây dựng chế độ sinh hoạt cân bằng là vô cùng quan trọng. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm ăn uống đúng giờ, chuẩn bị sẵn đồ ăn nhẹ tại bàn làm việc (bánh quy, kẹo ngọt), và duy trì thói quen tập luyện phù hợp. Đặc biệt, đối với những người có nguy cơ cao, việc quản lý sức khỏe cần mang tính cá thể hóa dựa trên thể trạng từng người.

Nếu bạn thường xuyên gặp tình trạng xây xẩm, chóng mặt dù đã ăn uống đầy đủ, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể cần được đánh giá chuyên sâu. Hãy chú ý các thay đổi của bản thân để có biện pháp can thiệp sớm.

Cố vấn chuyên môn cho bài viết

PGS.TS.BS. Huỳnh Kim Phượng là Bác sĩ chuyên khoa Nội tổng quát – Nội Tim mạch với hơn 35 năm kinh nghiệm trong thăm khám, chẩn đoán và điều trị.
Bác sĩ nguyên là Trưởng khoa Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe theo yêu cầu – Bệnh viện Chợ Rẫy, 

Hiện Bác sĩ đang giảng dạy tại Đại học Y Dược TP.HCM, Đại học Y Phạm Ngọc Thạch và Đại học Y Dược Cần Thơ đồng thời là giám đốc y khoa tại Phòng khám Đa khoa SIHG Quận 7.