Meta title:

Meta description: Không tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động, doanh nghiệp có thể bị phạt tới 150 triệu đồng theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP. Quy định, mức phạt và checklist chi tiết.

Sơ lược

Nghị định 283/2026/NĐ-CP là văn bản pháp lý mới nhất quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội (BHXH) và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, chính thức có hiệu lực từ ngày 10/9/2026. So với Nghị định 12/2022/NĐ-CP trước đây, nghị định mới tách bạch rõ hành vi chậm đóng và trốn đóng BHXH, bổ sung chế tài cho vi phạm dữ liệu lao động và xử lý trên môi trường điện tử, đồng thời làm rõ nguyên tắc áp dụng mức phạt đối với hộ kinh doanh. Dưới đây là tổng hợp đầy đủ, có trích dẫn điều khoản cụ thể, giúp doanh nghiệp, bộ phận nhân sự và người lao động nắm rõ để tuân thủ và bảo vệ quyền lợi.

Nghị định áp dụng cho người sử dụng lao động, người lao động, hộ kinh doanh và các tổ chức, cá nhân khác có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, cùng những người có thẩm quyền lập biên bản, xử phạt.

—

Tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động là nghĩa vụ bắt buộc của người sử dụng lao động, không phải một phúc lợi tùy chọn. Kể từ ngày 10/9/2026, Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định mức phạt cụ thể cho hành vi không thực hiện nghĩa vụ này — doanh nghiệp có thể bị phạt đến 150 triệu đồng nếu để nhiều người lao động không được khám sức khỏe. Bài viết tổng hợp đầy đủ căn cứ pháp lý, tần suất khám bắt buộc theo từng nhóm lao động, mức phạt chi tiết và checklist tuân thủ cho bộ phận nhân sự.

Vì sao khám sức khỏe định kỳ là nghĩa vụ bắt buộc?

Theo khoản 1 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe cho người lao động ít nhất một lần mỗi năm. Đây là một trong những nghĩa vụ nền tảng về an toàn, vệ sinh lao động, nhằm phát hiện sớm bệnh lý, bệnh nghề nghiệp và bố trí công việc phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người lao động.

Tần suất khám theo từng nhóm lao động

Ngoài khám sức khỏe định kỳ, người sử dụng lao động còn có trách nhiệm tổ chức khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động làm việc trong môi trường có yếu tố có hại, và chi trả toàn bộ chi phí khám cho người lao động.

Chế tài khi không tổ chức khám sức khỏe theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP

Theo khoản 2 Điều 33 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động có hành vi không tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động bị xử phạt như sau:

• Mức phạt cá nhân: từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng tính trên mỗi người lao động bị vi phạm, tổng mức phạt tối đa không quá 75 triệu đồng.

• Mức phạt tổ chức, doanh nghiệp: theo nguyên tắc tại khoản 1 Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, mức phạt đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt cá nhân — tức từ 2.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng/người lao động, tổng mức phạt tối đa lên đến 150 triệu đồng.

Như vậy, số lượng người lao động không được khám sức khỏe càng nhiều thì tổng mức phạt doanh nghiệp phải chịu càng lớn, tính theo đầu người vi phạm chứ không phải một mức phạt cố định cho cả doanh nghiệp.

Biện pháp khắc phục hậu quả

Bên cạnh phạt tiền, người sử dụng lao động còn buộc phải:

• Tổ chức khám sức khỏe, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động chưa được khám; hoặc

• Thanh toán chi phí khám sức khỏe cho người lao động trong trường hợp người lao động đã tự bỏ tiền đi khám do doanh nghiệp không tổ chức.

Các vi phạm liên quan trong nhóm phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Cùng nằm trong Điều 33 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, một số hành vi liên quan trực tiếp đến chăm sóc sức khỏe người lao động sau khám cũng bị xử phạt, với mức phạt phổ biến từ 10 đến 15 triệu đồng cho mỗi trường hợp vi phạm:

• Không tổ chức điều trị, điều dưỡng hoặc phục hồi chức năng cho người bị tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp.

• Không bố trí công việc phù hợp với tình trạng sức khỏe theo kết luận của cơ quan có thẩm quyền (bao gồm cả kết luận từ đợt khám sức khỏe định kỳ).

• Không thông báo đầy đủ cho người lao động về nguy cơ mất an toàn, yếu tố có hại tại nơi làm việc.

• Không lắp đặt biển cảnh báo, bảng hướng dẫn an toàn tại khu vực có nguy cơ.

Đây là các nghĩa vụ nối tiếp sau khi có kết quả khám sức khỏe — doanh nghiệp không chỉ cần tổ chức khám mà còn phải hành động dựa trên kết quả khám để bảo vệ người lao động.

Lưu ý riêng với lao động chưa thành niên

Theo Điều 27 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, việc quản lý sức khỏe và hồ sơ theo dõi lao động chưa thành niên được kiểm soát chặt chẽ hơn. Người sử dụng lao động sử dụng nhóm lao động này cần:

• Lập sổ theo dõi riêng cho lao động chưa thành niên, ghi đầy đủ nội dung theo khoản 3 Điều 144 Bộ luật Lao động (không lập sổ hoặc lập thiếu nội dung có thể bị phạt từ 1–2 triệu đồng).

• Đảm bảo tần suất khám sức khỏe 6 tháng/lần thay vì 1 năm/lần như lao động phổ thông.

• Xuất trình sổ theo dõi khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

Checklist tuân thủ cho bộ phận nhân sự

• Lập kế hoạch khám sức khỏe định kỳ hằng năm, đối chiếu danh sách người lao động cần khám 6 tháng/lần (nặng nhọc – độc hại – nguy hiểm, chưa thành niên, khuyết tật, cao tuổi).

• Ký hợp đồng với cơ sở y tế đủ điều kiện tổ chức khám sức khỏe và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho toàn bộ người lao động, không bỏ sót lao động thời vụ hoặc hợp đồng ngắn hạn thuộc diện bắt buộc.

• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ, giấy khám sức khỏe của từng người lao động để xuất trình khi có thanh tra lao động.

• Sau khi có kết quả khám, rà soát và bố trí lại công việc phù hợp với tình trạng sức khỏe theo kết luận y khoa; không bỏ qua bước này vì đây là một hành vi bị xử phạt riêng.

• Với người lao động chưa thành niên: duy trì sổ theo dõi riêng, cập nhật đầy đủ theo quy định tại Điều 144 Bộ luật Lao động.

• Nếu chưa kịp tổ chức khám cho toàn bộ người lao động, cần lên kế hoạch bổ sung và chủ động thanh toán chi phí cho người lao động đã tự khám để giảm thiểu rủi ro bị xử phạt.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Không khám sức khỏe định kỳ cho người lao động bị phạt bao nhiêu?

Cá nhân là người sử dụng lao động bị phạt 1–3 triệu đồng/người lao động vi phạm, tối đa 75 triệu đồng. Doanh nghiệp (tổ chức) bị phạt gấp đôi: 2–6 triệu đồng/người lao động, tối đa 150 triệu đồng.

Doanh nghiệp có phải trả chi phí khám sức khỏe cho người lao động không?

Có. Đây là chi phí thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động. Nếu người lao động đã tự khám do doanh nghiệp không tổ chức, doanh nghiệp buộc phải thanh toán lại chi phí đó.

Bao lâu phải khám sức khỏe định kỳ một lần?

Tối thiểu 1 năm/lần với lao động phổ thông; 6 tháng/lần với người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, lao động chưa thành niên, người khuyết tật và người cao tuổi.

Không bố trí công việc phù hợp sau khi có kết quả khám sức khỏe thì sao?

Đây là hành vi vi phạm riêng theo Điều 33 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, có thể bị phạt từ 10–15 triệu đồng mỗi trường hợp, độc lập với mức phạt do không tổ chức khám.

Nguồn tham khảo

• Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 (số 84/2015/QH13), Điều 21

• Nghị định 283/2026/NĐ-CP, Điều 7, Điều 27, Điều 33

• Thư Viện Pháp Luật, LuatVietnam.vn — các bài phân tích mức phạt khám sức khỏe định kỳ theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP

Bài viết mang tính chất tổng hợp, tham khảo dựa trên văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm biên soạn. Doanh nghiệp nên đối chiếu bản toàn văn Nghị định 283/2026/NĐ-CP hoặc tham vấn chuyên gia pháp lý/y tế lao động trước khi áp dụng vào từng trường hợp cụ thể.