Nhồi máu cơ tim ở người trẻ tuổi không còn là hiện tượng hiếm gặp mà đang trở thành vấn đề y tế đáng báo động. Nguyên nhân chính thường không xuất phát từ quy luật lão hóa tự nhiên như người cao tuổi, mà bắt nguồn từ lối sống hiện đại nhiều áp lực, thói quen hút thuốc lá (bao gồm cả thuốc lá điện tử), chế độ ăn uống thiếu khoa học và các yếu tố di truyền về rối loạn chuyển hóa mỡ máu bị bỏ quên. Đáng lo ngại hơn, tỷ lệ tử vong ở người trẻ thường cao do tâm lý chủ quan và hệ thống mạch máu phụ chưa phát triển hoàn thiện để ứng cứu kịp thời khi có biến cố.

Lầm tưởng tai hại: "Bệnh tim chỉ dành cho người già"

Chúng ta thường mặc định rằng những cơn đau thắt ngực hay đột quỵ là câu chuyện của độ tuổi xế chiều. Tuy nhiên, thực tế tại các phòng cấp cứu hiện nay đang kể một câu chuyện hoàn toàn khác. Hình ảnh những nhân viên văn phòng, doanh nhân trẻ – đặc biệt là tại các khu đô thị năng động TP.HCM, Hà Nội – nhập viện trong tình trạng nguy kịch vì tim mạch đang ngày càng phổ biến.

Nhiều người trẻ dưới 35 tuổi, thậm chí mới ngoài 20, sở hữu vẻ ngoài khỏe mạnh nhưng lại mang trong mình "quả bom nổ chậm". Sự chủ quan chính là kẻ thù lớn nhất. Khi cơ thể phát ra những tín hiệu cảnh báo đầu tiên như mệt mỏi, tức ngực thoáng qua, người trẻ thường bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường như trào ngược dạ dày hay cảm cúm. Chính sự lơ là này đã khiến thời gian vàng để cấp cứu trôi qua một cách đáng tiếc.

Nhồi máu cơ tim cấp thực chất là hiện tượng gì?

Về mặt y học, nhồi máu cơ tim là tình trạng hoại tử một vùng cơ tim do thiếu máu cục bộ kéo dài. Nguyên nhân trực tiếp thường là do sự hình thành đột ngột của cục huyết khối, làm tắc nghẽn hoàn toàn dòng chảy trong động mạch vành (mạch máu nuôi tim).

Khác với người lớn tuổi – khi quá trình xơ vữa diễn ra từ từ giúp cơ thể kịp hình thành các "đường tắt" (tuần hoàn bàng hệ) để tưới máu bù trừ, người trẻ tuổi thường có hệ mạch vành "sạch" nhưng lại dễ bị co thắt hoặc tắc nghẽn đột ngột. Do không có sự chuẩn bị của hệ tuần hoàn bàng hệ, khi nhồi máu xảy ra, vùng cơ tim bị hoại tử thường rất rộng và diễn tiến cực kỳ nhanh chóng, dẫn đến tỷ lệ tử vong cao nếu không được can thiệp ngay lập tức.

Xem thêm: Bệnh mạch vành do xơ vữa

Đâu là những nguyên nhân hàng đầu gây nhồi máu cơ tim ở người trẻ tuổi?

Điều gì đã kích hoạt "công tắc" nguy hiểm này ở những người trẻ vốn đang ở độ tuổi sung sức nhất?

Các nghiên cứu y khoa và thực tế lâm sàng đã chỉ ra một nhóm các yếu tố nguy cơ đặc thù khiến trái tim người trẻ suy yếu sớm.

Hút thuốc lá và thuốc lá điện tử (Vape) có phải "thủ phạm”?

Không quá khi nói rằng thuốc lá là kẻ thù lớn nhất của hệ tim mạch người trẻ. Nicotine và các hóa chất độc hại trong khói thuốc làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, khiến thành mạch trở nên thô ráp, tạo điều kiện thuận lợi cho mỡ máu bám vào và hình thành mảng xơ vữa.

Đặc biệt, xu hướng sử dụng thuốc lá điện tử (Vape/Pod) trong giới trẻ hiện nay cũng tiềm ẩn nguy cơ khôn lường không kém thuốc lá truyền thống. Các chất tạo khói và hương liệu khi đi vào cơ thể vẫn kích thích phản ứng viêm, gây co thắt mạch máu cấp tính. Một người trẻ hút thuốc lá có nguy cơ bị nhồi máu cơ tim cao gấp nhiều lần so với người không hút, và nguy cơ này tỉ lệ thuận với số lượng thuốc tiêu thụ mỗi ngày.

Căng thẳng (Stress) và áp lực công việc ảnh hưởng đến tim mạch thế nào?

Tại các khu vực phát triển nóng như TP.HCM, áp lực công việc (deadline), gánh nặng tài chính và nhịp sống hối hả khiến hệ thần kinh luôn trong trạng thái căng thẳng. Stress không chỉ là vấn đề tâm lý, nó tác động trực tiếp lên hệ tim mạch.

Khi bạn căng thẳng, cơ thể tiết ra các hormone như Cortisol và Catecholamine. Những chất này làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp và đặc biệt là có thể gây co thắt động mạch vành đột ngột. Đã có rất nhiều trường hợp người trẻ bị nhồi máu cơ tim ngay sau một cơn giận dữ hoặc sau chuỗi ngày làm việc quá sức (burnout), dù mạch máu của họ chưa hề bị hẹp đáng kể trước đó.

Rối loạn mỡ máu ở người gầy và yếu tố di truyền đóng vai trò gì?

Một sai lầm phổ biến là suy nghĩ "chỉ người béo mới bị mỡ máu". Thực tế, rối loạn lipid máu (mỡ máu cao) có thể xảy ra ở cả những người gầy, người có chế độ ăn uống thanh đạm. Nguyên nhân thường nằm ở yếu tố gen di truyền, hay còn gọi là bệnh tăng Cholesterol máu gia đình.

Nếu trong gia đình bạn (bố mẹ, anh chị em ruột) từng có người bị bệnh tim mạch sớm (nam dưới 55 tuổi, nữ dưới 65 tuổi), bạn thuộc nhóm nguy cơ cao. Những người này có nồng độ Cholesterol xấu (LDL) trong máu luôn ở mức cao từ khi còn trẻ, âm thầm bồi đắp các mảng xơ vữa qua năm tháng mà không hề hay biết cho đến khi biến cố xảy ra.

Lối sống ít vận động và chế độ ăn thiếu khoa học tác động ra sao?

Lối sống tĩnh tại, ngồi nhiều trước máy tính là hình ảnh quen thuộc của dân văn phòng hiện đại. Kết hợp với đó là thói quen tiêu thụ thức ăn nhanh (fast food), đồ uống nhiều đường (trà sữa, nước ngọt) và thường xuyên ăn đêm.

Lối sống này dẫn đến tình trạng thừa cân, béo phì và đề kháng insulin – tiền đề của bệnh đái tháo đường tuýp 2. Đái tháo đường và bệnh tim mạch là "đôi bạn cùng tiến", khi đường huyết tăng cao sẽ làm tổn thương mạch máu nhanh hơn gấp nhiều lần so với người bình thường.

Làm sao để nhận biết sớm dấu hiệu nhồi máu cơ tim ở người trẻ?

Nhận diện được nguyên nhân là bước đầu tiên để phòng tránh. Tuy nhiên, khi cơn nhồi máu cơ tim ập đến, việc nhận biết dấu hiệu sớm và xử lý đúng cách mới là chìa khóa để giành giật lại sự sống

Dấu hiệu nhồi máu cơ tim ở người trẻ đôi khi không rầm rộ như trong phim ảnh, dẫn đến việc dễ bị bỏ sót. Tuy nhiên, bạn cần đặc biệt cảnh giác với các triệu chứng sau:

• Cơn đau thắt ngực điển hình: Cảm giác như có vật nặng đè nén, thắt chặt ngay sau xương ức. Cơn đau có thể lan lên cằm, vai trái hoặc chạy dọc xuống cánh tay trái.

• Triệu chứng không điển hình (thường gặp ở người trẻ): Khó thở hụt hơi dù không vận động nặng, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn hoặc đau vùng thượng vị (dễ nhầm với đau dạ dày hoặc trào ngược dạ dày), mệt mỏi cực độ không rõ nguyên nhân.

Nếu cơn đau ngực kéo dài trên 15 phút và không thuyên giảm khi nghỉ ngơi, đây là tình trạng cần cấp cứu khẩn cấp.

Chiến lược bảo vệ trái tim khỏe mạnh cho người trẻ bận rộn

Thay đổi lối sống là "liều thuốc" hiệu quả nhất và cũng rẻ tiền nhất. Bên cạnh việc bỏ thuốc lá và quản lý stress, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò cốt lõi.

Chế độ ăn DASH

Thay vì những chế độ ăn kiêng hà khắc khó duy trì, các chuyên gia tim mạch khuyến nghị áp dụng Chế độ ăn DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) đến bài chế độ ăn DASH. Đây là chế độ ăn được thiết kế khoa học nhằm ngăn chặn tăng huyết áp và bảo vệ mạch máu.

Nguyên tắc cốt lõi của DASH bao gồm:

• Ưu tiên rau xanh, trái cây tươi và ngũ cốc nguyên hạt trong mọi bữa ăn.

• Sử dụng các loại sữa, chế phẩm từ sữa ít béo hoặc tách béo.

• Hạn chế tối đa muối (natri), thịt đỏ, đồ ngọt và các loại nước uống có ga.

DASH không chỉ giúp giảm huyết áp mà còn hỗ trợ kiểm soát cân nặng và mỡ máu hiệu quả, rất phù hợp để người trẻ áp dụng lâu dài như một lối sống mới.

Tầm soát tim mạch định kỳ - Lá chắn bảo vệ quan trọng nhất

Đừng đợi đến khi "đau mới khám". Với những người trẻ có yếu tố nguy cơ (hút thuốc, gia đình có tiền sử bệnh tim, stress thường xuyên), việc tầm soát tim mạch định kỳ mỗi năm một lần là vô cùng cần thiết.

Việc thăm khám chuyên sâu bao gồm đo điện tâm đồ (ECG), siêu âm tim và xét nghiệm các chỉ số mỡ máu chi tiết sẽ giúp bác sĩ phát hiện sớm những bất thường tiềm ẩn. Đôi khi, chỉ một thay đổi nhỏ trong chỉ số máu cũng là lời cảnh báo sớm giúp bạn ngăn chặn một cơn nhồi máu cơ tim trong tương lai.

Địa chỉ khám và tầm soát tim mạch uy tín tại Quận 7, TP.HCM

Việc lựa chọn một cơ sở y tế uy tín với trang thiết bị hiện đại và đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm là yếu tố then chốt để có kết quả chẩn đoán với độ tin cậy cao.

Tại khu vực Quận 7 và Nam Sài Gòn, Phòng khám Đa khoa SIHG (Singapore Indochina Healthcare Group) là địa chỉ được nhiều bệnh nhân tin tưởng lựa chọn. Đặc biệt, tại SIHG, bạn sẽ được thăm khám và tư vấn trực tiếp bởi PGS.TS.BS Huỳnh Kim Phượng – Giám đốc Y khoa phòng khám. Với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Nội Tổng quát và Tim mạch, từng giữ chức vụ Trưởng khoa Chăm sóc sức khỏe theo yêu cầu tại Bệnh viện Chợ Rẫy và là giảng viên Đại học Y Dược TP.HCM, Bác sĩ Phượng sẽ giúp bạn xây dựng phác đồ tầm soát và điều trị chuẩn xác, phù hợp nhất với thể trạng của từng bệnh nhân..

Với quy trình tầm soát chuẩn Singapore, hệ thống máy móc xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh thế hệ mới, Phòng khám Đa khoa SIHG cam kết mang đến cho bạn sự an tâm về sức khỏe tim mạch của mình và người thân.

Liên hệ ngay với SIHG để được tư vấn gói tầm soát tim mạch phù hợp nhất:

Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ

Phòng khám đa khoa SIHG

Số 16, Đường Tôn Dật Tiên, Phường Tân Hưng, TP. HCM (kế bên Aeon Citimart)

0902681711 - 0906801711

enquiry@sihg.vn

https://sihg.vn/